Thuốc không cần ghi toa: cách dùng an toàn

Có những thuốc trước đây cần ghi toa, nhưng trải qua nhiều năm sử dụng đã chứng minh được độ an
toàn cao và hiệu quả nên có thể được chuyển thành không cần ghi toa. Hiện tại có hơn 700 mặt hàng
OTC đang được bán trên thị trường trước đây thuộc nhóm phải ghi toa.

Ở nhiều nước, thuốc OTC được kiểm soát bởi một cơ quan quản lý để đảm bảo thuốc an toàn và hiệu
quả khi sử dụng mà không có sự theo dõi của bác sĩ (ở Mỹ là FDA). Một trong các loại thuốc OTC lâu
đời nhất là Aspirin. Theo thời gian, thường là 3-5 năm, các thuốc phải được chứng minh là an toàn
mới được chuyển sang dạng OTC. Một vài loại thuốc OTC bị xem xét và thu hồi khỏi thị trường.

Các nhóm thuốc OTC cho một số bệnh thường gặp: Biếng ăn; Cảm cúm; Dị ứng; Ợ nóng; Thuốc ho; Tiêu chảy; Rối loạn
tiêu hóa; Sốt; Táo bón; Bỏng; Sổ mũi; Đau răng; Thuốc tránh
thai…

Sử dụng thuốc OTC như thế nào?

Ðọc kỹ nhãn thuốc

Ðây là yêu cầu rất quan trọng, nhưng không phải ai cũng quan tâm đầy đủ. Nếu bạn luôn ghi nhớ
những lời thầy thuốc dặn dò, thì cũng không vì lý do gì bạn lại không đọc kỹ nhãn thuốc trước khi
sử dụng. Vì để hiểu rõ một loại thuốc, không có cách nào tốt hơn là đọc kỹ những thông tin về
nó.

Theo quy định, tất cả các thông tin cần thiết trên hộp thuốc đều phải được trình bày một cách rõ
ràng ở vị trí dễ nhìn nhất, từ ngữ phải thật dễ hiểu. Những thông tin chính trên nhãn thuốc
gồm:

– Thành phần có hoạt tính: Là những chất có tính trị liệu của thuốc. Những chất này đều
được ghi rõ hàm lượng.

– Chỉ định: Thuốc được dùng cho những bệnh nào hay điều trị những triệu chứng gì. Thí
dụ như: hạ sốt, giảm đau, chống đầy hơi…?

– Lưu ý: Những tương tác thuốc hay tác dụng phụ của thuốc có thể có, khi nào nên dừng
thuốc, nếu đang có thai hay cho con bú thì phải dùng như thế nào, để xa tầm với của trẻ em…

– Hạn sử dụng: Ngày hết hạn của thuốc.

Tương tác thuốc

– Tương tác giữa 2 loại thuốc hoàn toàn có thể xảy ra, dẫn đến những tác dụng không mong muốn,
làm giảm hay tăng hoạt tính của một thuốc khác, do đó bạn cần phải nắm rõ về vấn đề này. Một số
thuốc còn có thể tương tác với thực phẩm và thức uống.

– Tránh uống rượu nếu đang dùng thuốc nhóm Antihistamine, thuốc ho trong thành phần có
dextro-methorphan hay thuốc trị mất ngủ.

– Không được uống thuốc ngủ nếu đang uống thuốc an thần.

– Không uống Aspirin nếu bạn bị viêm loét dạ dày tá tràng.

– Không dùng thuốc nhuận tràng nếu đang bị đau bao tử hay nôn ói.

– Trừ khi có chỉ định của bác sĩ, nếu không bạn không được dùng thuốc chống sung huyết mũi nếu
đang uống thuốc điều trị cao huyết áp, trầm cảm, bệnh tim mạch, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hay
bệnh tiền liệt tuyến.

– Ðôi khi nhà sản xuất có thể thay đổi hoặc thêm vào một số chất khác trong thành phần hoặc cung
cấp thêm thông tin về thuốc, vì vậy tốt nhất vẫn phải đọc kỹ nhãn thuốc có sẵn trong hộp mỗi lần sử
dụng.

Sử dụng với phụ nữ mang thai và trẻ em

*Phụ nữ có thai hay đang cho con bú:

– Một số thuốc có thể đi từ mẹ qua nhau tới thai gây ảnh hưởng cho thai nhi. Vì vậy luôn luôn
phải có ý kiến của bác sỹ trước khi uống bất kỳ loại thuốc nào kể cả sản phẩm dinh dưỡng, vì cho dù
chỉ là một lượng thuốc nhỏ thật sự an toàn cho mẹ cũng có thể là quá nhiều cho thai nhi.

– Mặc dù hầu hết các thuốc khi đi qua sữa mẹ đều có nồng độ rất thấp, ít gây ra những tác dụng
không mong muốn cho trẻ. Nhưng tốt hơn hết, vẫn nên thận trọng hỏi ý kiến bác sỹ hoặc dược sỹ trước
khi sử dụng để có được liều thấp nhất, giúp lượng thuốc truyền qua trẻ ở mức tối thiểu.

* Khi sử dụng thuốc cho trẻ em:

– Cần tuân thủ đúng giới hạn tuổi và hướng dẫn dùng thuốc cho trẻ theo tờ chỉ dẫn.

– Cần phân biệt thế nào là muỗng súp, muỗng cà phê hay trà vì thầy thuốc thường ghi liều uống
thuốc cho trẻ theo muỗng. Phải nhớ liều lượng giữa 2 loại muỗng là rất khác nhau, như liều lượng
muỗng trà hay cà phê chỉ bằng 1/3 so với muỗng súp.

– Không tự ý tăng liều thuốc lên gấp đôi chỉ vì triệu chứng bệnh lần này của trẻ có vẻ nặng hơn
lần trước.

– Không được cho trẻ uống Aspirin vì có thể gây hội chứng Reye, nguy hiểm đến tính mạng.

– Không sử dụng đơn thuốc của trẻ khác cho con mình vì thấy có những triệu chứng bệnh tương
tự.

– Nếu dùng 2 loại thuốc cùng lúc cho trẻ thì phải hỏi ý kiến thầy thuốc hay dược sỹ.

– Không để trẻ tự uống thuốc một mình.

– Không bao giờ được gọi thuốc là kẹo để dụ trẻ uống, vì có thể sau này trẻ sẽ tự lấy thuốc ra
ăn vì lầm tưởng là kẹo.

– Nên sử dụng những dạng thuốc thích hợp cho trẻ nhỏ như dạng si rô hay bột. Không sử dụng dạng
viên nén vì có thể gây nguy hiểm nếu trẻ bị hóc.