Điếu thuốc điện tử: Thần dược hay độc dược?

Phóng to

Hình ảnh quảng cáo điếu thuốc điện tử được công ty T. đưa lên mạng internet

Thời gian gần đây, tại Hà Nội và TP.HCM xuất hiện một sản phẩm thuốc lá điện tử được quảng cáo là thần dược có tác dụng cai thuốc, đồng thời thỏa mãn cơn ghiền hút thuốc nhưng không gây ung thư phổi.

Theo ông Nguyễn Hạnh Tuyền, giám đốc công ty Xuất nhập khẩu thuốc lá (tổng công ty Thuốc lá Việt Nam), thuốc lá điện tử hiện chưa được nhập vào Việt Nam bằng con đường chính thống nên cũng chưa có cơ quan chức năng nào kiểm duyệt về chất lượng.

“Bất cứ một loại thuốc lá nào khi lưu hành cũng phải ghi cảnh báo tác hại bằng tiếng Việt. Thuốc lá điện tử đang rao bán hiện nay chưa có dòng cảnh báo này nên chất lượng cũng chưa biết thực hư ra sao”, ông Tuyền nghi ngại.

Hút giả, “phê” thật

Theo quảng cáo của công ty TNHH thiết bị y tế T.T (Tô Hiến Thành, quận 10, TP.HCM), điếu thuốc điện tử là một sản phẩm ngoại nhập, gồm hai bộ phận tách rời nhau: thân thuốc và đầu lọc (có chứa sẵn nicotine và các chất tạo mùi thơm).

Hình dáng và kích thước của điếu thuốc điện tử giống y điếu thuốc thật, bên trong thân thuốc là một mạch vi xử lý có nhiệm vụ kích hoạt một bộ phận phun hỗn hợp hơi nước khi người hút thuốc hít vào. Sau đó, hỗn hợp hơi nước này sẽ chạy qua bộ phận đầu lọc để hoà tan với một lượng nicotine và trở về miệng.

Để tạo cảm giác như hút thuốc thật, tại đầu điều thuốc còn có một đèn nhỏ. Khi người hút thuốc hít vào, đèn sẽ phát ánh sáng đỏ như đóm lửa và toả ra một làn khói. “Điều hành” hoạt động của các bộ phận điện tử này là một cục pin nhỏ (có thể sạc). Giá bán một điếu thuốc tại công ty T. dao động từ 1.120.000 đến 1.280.000 đồng tùy theo loại. Phần đầu lọc phải mua riêng với giá khoảng 50.000đ/cái. Mỗi đầu lọc dùng được chừng 300 lần rít thuốc, tương đương 20 điếu thuốc lá thường.

Ông Thành (Hà Nội), một người đang rao bán thuốc lá điện tử trên mạng cho biết thuốc lá điện tử là một thần dược của những người nghiện thuốc, vì nó giúp loại bỏ được hầu hết các tác hại của thuốc lá thông thường. Ông Thành giải thích: “Trong điếu thuốc có hơn 40.000 chất khác nhau mà hầu hết là độc hại, có khả năng gây ung thư và tỏa mùi khó chịu cho người xung quanh. Điếu thuốc điện tử sẽ giúp lọc bỏ hết những chất độc hại đó và thải ra một lượng khói giả, không mùi, nên không làm ảnh hưởng đến môi trường. Nói là hút giả nhưng cảm giác “phê” thì rất thật vì vẫn có nicotine. Xài sau một thời gian, cơn nghiện thuốc lá sẽ được cai giống như nhai kẹo cai thuốc lá vậy”.

Cũng theo lời ông Thành, thuốc lá điện tử đã được bán rộng rãi tại các nước châu Âu, châu Úc, Trung Quốc và gần đây mới “đặt chân” đến Việt Nam, đã được Bộ Y tế cấp phép bán chính thức. “Giá một điếu là 1,5 triệu đồng, nếu gửi vô Sài Gòn thì cho thêm một trăm ngàn phí chuyển phát nhanh nữa”, ông Thành nói.

Bộ Y tế sẽ kiểm tra làm rõ

Phóng to
Hình ảnh quảng cáo điếu thuốc điện tử được công ty T. đưa lên mạng internet

Trao đổi với SGTT cuối tuần qua, tiến sĩ Lý Ngọc Kính, cục trưởng cục Điều trị (Bộ Y tế) tỏ ra khá bất ngờ khi biết thông tin thuốc lá điện tử đã xuất hiện tại Việt Nam. “Chưa nghe các địa phương báo cáo đã vào Việt Nam nên chưa thể kết luận nó có hại hay không. Bộ sẽ kiểm tra làm rõ và có trả lời chính thức trên báo chí”, ông Kính nói và cho biết hiện bộ chưa cấp phép và cũng chưa nhận được hồ sơ xin phép nào liên quan đến việc nhập khẩu sản phẩm này như các nơi bán đã quảng cáo.

“Nếu đó là một dạng thuốc lá thì do bên Bộ Công thương quản lý, nhưng nếu là thiết bị y tế có tác dụng để cai thuốc lá thì bắt buộc phải xin phép Bộ Y tế”, ông Kính nhấn mạnh.

Bác sĩ Nguyễn Xuân Mai, phó viện trưởng viện Vệ sinh y tế công cộng cho biết thuốc lá điện tử xuất hiện ở một số nước châu Âu khoảng năm 2003. Tuy nhiên sau đó, nhiều nước đã bắt đầu tỏ ra nghi ngờ hiệu quả cai thuốc và lo ngại về xu hướng hút loại thuốc này thay cho thuốc thật.

Mới đây nhất, cơ quan An toàn thực phẩm và sức khỏe Pháp (AFSSAPS) đã cảnh báo thuốc lá điện tử có thể vẫn còn chứa nhiều chất hóa học nên không loại trừ mối nguy hiểm gây tác hại cho người sử dụng và người xung quanh, đặc biệt là chất propylene glycol, một dung môi có khả năng gây dị ứng cho người hút thuốc. Hiện AFSSAPS và Bộ Y tế Pháp đã khuyến cáo những người sử dụng thuốc lá điện tử nên hết sức thận trọng. Phụ nữ có thai và cho con bú nên tránh dùng sản phẩm này do một số chất có thể chứa độc tính.

“Có phải là thần dược cai thuốc hay không chỉ mới do phía nhà sản xuất quảng cáo, chứ chưa có cơ quan kiểm tra chất lượng nào công nhận. Các nghiên cứu y học đã cho thấy chất gây nghiện nicotine, ngay cả khi đã làm sạch, tự nó cũng có thể gây ra nhiều bệnh tật cho con người nên với cách thức đưa nicotine một cách thụ động vào cơ thể như vậy, người hút thuốc rất có thể bị nghiện nặng hơn vì không kiểm soát được liều lượng nicotine. Tốt nhất là khi chưa có ý kiến chính thức của cơ quan y tế, người hút thuốc phải hết sức thận trọng. Cai thuốc có nhiều cách nên không nhất thiết phải tốn nhiều tiền cho cách này”, bác sĩ Mai cảnh báo.