Kinh nghiệm từ huyện Hải Lăng – Quảng Trị

Cách đây mấy năm, chuyện HĐND
huyện Hải Lăng (Quảng Trị) ra Nghị quyết phấn đấu đến năm 2015 có 100% hộ dân
có nhà tiêu tự hoại và bán tự hoại được coi như một cuộc cách mạng về nếp sống
và qua đó để xóa những “bãi mìn” do tập quán đại tiện ngoài đồng gây nên…

Huyện Hải Lăng có 19 xã và
thị trấn, địa hình chủ yếu là đồng bằng ven biển nên đất cát và đồi cây lúp xúp
bao quanh làng xóm, nhìn rất đẹp. Những năm trước, mỗi lần về vùng này, tôi
thường nói với mấy người bạn, huyện Hải Lăng có nhiều cái để khen, nhưng có một
điều là trong mỗi cơn gió, dù gió nam hay gió bắc thổi qua đều thoang thoảng
mùi hôi thối vì tập quán đại tiện ngoài đồng của không ít người dân.

Xây nhà vệ sinh tự hoại cho
hộ gia đình.   Ảnh: Hồng Thắng

Không phải tập quán đi vệ sinh
bừa bãi chỉ xuất hiện ở một vài xã mà có khắp huyện Hải Lăng, từ bờ biển cho
đến các đồi cát lúp xúp quanh làng, chỗ nào cũng ụn lên từng đống, ai vô ý sẽ
bị dẫm lên những “trái mìn” cài sẵn đó. Chuyện đi vệ sinh ngoài trời không
những làm khổ cho bản thân mình mà còn nhiều người khác, ngay cả trong đêm,
dưới mưa gió tầm tã cũng phải mang áo mưa mà… ngồi. Còn xóm làng thì mất vệ
sinh, ô nhiễm trầm trọng.

Chuyện đại tiện ngoài đồng để
lại những “bãi mìn” tại nhiều xã ở huyện Hải Lăng đã không còn phù hợp với chủ
trương xây dựng cuộc sống văn minh, sạch đẹp nông thôn. Để giải quyết chuyện
này, tháng 12/2005, UBND huyện Hải Lăng ban hành đề án phấn đấu đến năm 2015 có
100% số hộ sử dụng nhà tiêu tự hoại và bán tự hoại và kèm theo Nghị quyết số
5C/2005/NQ-HĐND của HĐND huyện về vấn đề trên. Lúc bấy giờ, số hộ có nhà tiêu
tự hoại của huyện Hải Lăng chỉ chiếm 15,68%, đây là một con số hết sức báo động
về mặt ô nhiễm môi trường. Huyện Hải Lăng hạ quyết tâm trong 2 năm 2006 và
2007, cần phải xây thêm hơn 4.500 nhà tiêu tự hoại và bán tự hoại để toàn huyện
đạt được tỷ lệ 55% hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh.

Rất nhiều chính sách được đưa
ra nhằm tuyên truyền, vận động người dân thay đổi ý thức lạc hậu, xây nhà vệ
sinh đạt chuẩn. Trước hết, huyện vừa tạo điều kiện vừa bắt buộc 100% hộ gia
đình ở thị trấn Hải Lăng phải gương mẫu đi trước xây dựng mô hình nhà tiêu tự
hoại. Đối với các hộ khó khăn, Ngân hàng Chính sách – Xã hội cho vay 8 triệu
đồng/hộ để xây nhà tiêu với lãi suất rất ưu đãi. Ngoài ra, 100% số hộ kinh doanh
dịch vụ ăn uống, nhà hàng trên toàn huyện và các hộ dân khu vực bãi tắm Mỹ
Thủy, khu du lịch sinh thái Trà Lộc, các chợ Diên Sanh, Mỹ Chánh, Phương Lang,
Kim Long đều phải xây nhà tiêu tự hoại và bán tự hoại. Huyện cũng chủ trương
tranh thủ vận động tối đa các dự án để hỗ trợ đầu tư các công trình nhà tiêu tự
hoại, bán tự hoại cho nhân dân các xã Hải An, Hải Khê, Hải Quế, Hải Ba, Hải
Dương, Hải Vĩnh…

Giai đoạn 2011-2015, cần xây
thêm 8.000 nhà tiêu, phấn đấu để năm 2015 sẽ có 100% số hộ ở huyện Hải Lăng có
nhà tiêu tự hoại và bán tự hoại. Bà Lê Thị Vinh – Phó Chủ tịch UBND huyện Hải
Lăng cho biết, đến giữa năm 2012, toàn huyện có hơn 16.000 hộ sử dụng nhà tiêu
hợp vệ sinh, đạt tỷ lệ trên 72% kế hoạch đặt ra đến năm 2015. Huyện Hải Lăng
phấn đấu đến năm 2015, đề án sẽ đạt kết quả 100%.

Quang Huy