Nguy cơ bị… “đè”

Chỉ trong một thời gian ngắn Nescafé, Mondelz International… không ngừng tăng vốn đầu tư vào thu mua, sản xuất, chế biến và xuất khẩu cà phê. Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA) cho biết, hiện 12 DN FDI đã thu mua và xuất khẩu khoảng 50% sản lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam. Sự cạnh tranh không xứng tầm giữa DN ngoại và DN nội địa cho thấy ngành cà phê trong nước đang bị “đè”.

VICOFA quan ngại và cảnh báo, một khi DN FDI chiếm lĩnh thị trường nguyên liệu cà phê, về lâu dài họ sẽ kiểm soát giá cả theo ý muốn. Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn cà phê Trung Nguyên cho rằng: “Nguyên nhân khiến DN FDI chiếm lĩnh thị trường nguyên liệu cà phê Việt là do các DN trong nước quá yếu ớt (tài chính, khả năng điều hành và hoạt động) ngoài ra, chính sách bấp cập của Nhà nước đang tạo điều kiện cho DN FDI “phất cờ”. Nhận định của  giới kinh doanh, ở một số nước DN FDI muốn thu mua nguyên liệu cà phê để sản xuất buộc phải có vùng nguyên liệu. Còn việc tranh mua nguyên liệu cà phê như hiện nay của các DN FDI trong thời gian tới khiến cho DN trong nước thiếu nguyên liệu chế biến trầm trọng.

Không chỉ chiếm lĩnh thị trường nguyên liệu cà phê và thị phần xuất khẩu thế giới, DN FDI còn đẩy mạnh mục tiêu chiếm luôn thị trường nội địa Việt Nam kênh thông qua bán lẻ và hệ thống cửa hàng. Tuy nhiên, ông Đỗ Quốc Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phin Deli vẫn lạc quan cho rằng ” Thị trường tiêu thụ cà phê Việt Nam còn rộng đất cho những các sản phẩm và DN khác. Bởi vì, theo tính toán một năm 1 người Việt Nam tiêu thụ khoảng 1 kg cà phê trong khi đó tại Brazil số lượng này ở mức 5kg. Như vậy, Việt Nam đủ sân chơi cho mọi người”.

Dẫu thế nào đi chăng nữa, nhìn nhận từ tình hình thực tế cạnh tranh tại thị trường nước ngoài và nội địa của ngành cà phê không ít người lo ngại, khi điều kiện sân chơi tại Việt Nam quá rộng mở cho nên sẽ còn các đối thủ “nặng ký” khác nhòm ngó, và nguy cơ thị trường cà phê trong nước bị “đè” là điều dễ thấy.

THANH GIANG