Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ não

Vnexpress cho biết, đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là bệnh lý hệ thần kinh nguy hiểm và phổ biến nhất hiện nay đặc trưng bởi hiện tượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột với hai dạng chính là nhồi máu não (tắc mạch) và xuất huyết não (vỡ mạch).

Đột quỵ có thể thay đổi mức độ nghiêm trọng, từ cơn yếu do thiếu máu não thoáng qua hay có cảm giác kiến bò trong chi, cho tới liệt sâu, hôn mê và tử vong. Đột quỵ não thường xảy ra “bất ngờ” và là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ 3 trên thế giới, sau bệnh tim mạch và ung thư.

Đột quỵ não (ĐQN) là triệu chứng đột ngột xảy ra (không phải do sang chấn), xảy quanh năm nhưng thường gặp nhiều nhất khi thay đổi thời tiết đột ngột, đặc biệt khi nóng quá hoặc lạnh quá. ĐQN là tình trạng não bị thiếu máu một cách đột ngột do do tổn thương ở não bởi mạch máu quá hẹp (không phải do chấn thương) hoặc do lượng máu ít quá hoặc do tắc nghẽn động mạch não.

Nguyên nhân

Theo Sức khỏe và đời sống, phần lớn ĐQN là do nguyên nhân phối hợp trên một người bệnh tăng huyết áp (THA), đái tháo đường, tăng cholesterol máu (loại cholesterol toàn phần hay cholesterol xấu hoặc cả hai), vữa xơ động mạch não, dị dạng mạch máu não, hoặc gặp ở người bị viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, hẹp van hai lá, rối loạn nhịp tim.

(Ảnh minh họa)

Một số yếu tố thuận lợi gây ĐQN như: nghiện thuốc lá, nghiện rượu hoặc gặp ở người có hội chứng đau nửa đầu (migraine), béo phì, ít vận động. ĐQN chiếm tỉ lệ cao hơn cả là ở những người trên 55 tuổi có tăng huyết áp kèm theo xơ vữa động, nhất là động mạch não.

Bởi vì, khi xơ vữa động mạch thì thành của lòng động mạch bị dày lên, xù xì làm xơ cứng làm hẹp lòng động mạch gây cản trở lưu thông dòng máu, và tạo điều kiện cho sự hình thành cục máu đông.

Cục máu đông sẽ bị chặn lại ở những nơi mạch máu nhỏ (động mạch nuôi tim, não bộ), lòng động mạch bị hẹp gây tắc mạch. Các mảng xơ vữa động mạch cũng có thể bị bong ra và cũng gây nên tắc mạch ở những nơi lòng động mạch hẹp (mạch máu não, mạch vành tim).

Vì vậy, khi những động mạch đưa máu lên não bị tắc nghẽn, não sẽ bị thiếu chất dinh dưỡng và oxy, dẫn đến đột quỵ. Hậu quả là gây tổn thương mạch máu não, làm xuất huyết não (mạch máu não bị vỡ) hoặc nhồi máu não (mạch máu não bị tắc nghẽn).

ĐQN là nguyên nhân gây tử vong được xếp vào loại thứ 3 sau bệnh tim mạch và ung thư. Theo thống kê thì mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 5 triệu người bị đột quỵ.

Riêng Việt Nam, mỗi năm có khoảng 200.000 người, trong đó tử vong có khoảng 100.000 người. Vì vậy, khi thiếu máu lên não với bất kỳ lý do gì thì các tế bào não sẽ hoạt động rất kém hoặc ngưng hoạt động và có thể bị chết trong vài phút, nặng hơn nữa là không hồi phục.

Nhiều trường hợp được cứu sống nhưng có thể bị tàn phế suốt đời (giảm trí nhớ, lú lẫn, liệt nửa người hay toàn thân, bại não, chiếm tỉ lệ trên 90%). Nên lưu ý là ĐQN não khi tái phát, thường nặng hơn lần trước.

Tú Liên

Nên đọc

Theo GĐVN